احمد شاملو روز ۲۱ اذر ۱۳۰۴ به دنیا امد،از پدری حیدر نام که نظامی بود و مادری به نام کوکب.نوزادی اش را در رشت و کودکی و نو جوانی اش را در اصفهان،شیراز،سمیرم،زاهدان،خاش مشهد،بیرجند،گرگان و ارومیه می گذراند. تا سوم دبیرستان درس می خواند و بعد عطای مدرک گرفتن را به لقایش می بخشد.شهریور ۲۰ که از راه می رسد با تحلیل ان روز هاش،در فعالیت سیاسی بر ضد متفقین مشغول می شود.کمی بعد دستگیر و مدتی در زندان شهربانی تهران می ماند، و بعد می فرستندش زندان شوروی ها در رشت که به قول خودش "یک سال و نه ماه" انجا بود.یکروز ازادش می کنند با همان لباس پاره پوره ویک جفت دمپایی،بی پول. خودش را می رساند تهران و بعد برای پیوستن به خانوادهمی رود اورمیه.

 

سال ۱۳۲۶ ازدواج می کند که حاصلش سه پسر و یک دختر است.در همین سال مجموعه ای از اثارش را منتشر می کند که بعدها ان را از شناسنامه کاری اش حذف می کند. از همین سال ها به روزنامه نگاری رو می اورد و با نیما یوشیج اشنا می شود.

 

سال ۱۳۳۰ مجموعه شعر "قطعنامه" را منتشر می کند و دو سال بعد "اهن ها و احساس ها" را که پلیس ان را در چاپخانه توقیف کرده و می سوزاند. چندی بعد دستگیر و روانه زندان موقت شهربانی می شود ، یک سال بعد ازاد می شود و سال ۱۳۳۶ مجموعه شعر "هوای تازه" را انتشار می دهد. نوروز ۱۳۴۱ با "ایدا سرکیسیان" اشنا می شود و دو سال بعد با او ازدواج می کند و "ایدا در اینه" و "لحظه ها و همیشه ها" را منتشر می کند. با تشکیل کانون نویسندگان در سال ۱۳۴۶ به عضویت ان در می اید.و اثار مختلفی در شعر،تحقیق ادبی،ترجمه و روزنامه نگاری نشر می دهد.پاییز ۱۳۵۵ ایران را ترک می کند،چندی در امریکا زندگی کرده و بعد به لندن می رود تا سردبیری هفته نامه "ایرانشهر" را همزمان با انقلاب به عهده بگیرد. چندی بعد به تهران بر می گردد و "کتاب جمعه" را تا ۳۶ شماره منتشر می کند. پس از ان بیشتر وقتش را به کتاب کوچه اختصاص می دهد که تا امروز یازده جلدش انتشار یافته است. نخستین نوارهای صوتی شعرخوانی او سال ۱۳۵۱ انتشار می یابد که به شعر های حافظ،مولوی،نیما،خیام و شعر های خودش اختصاص دارند. "ابراهیم در اتش" در همین زمان انتشار می یابد.

 

سال ۱۳۶۷ به دعوت دومین کنگره بین المللی ادبیات به همراه عزیز نسین،درک والکوت،پدرو شیموزه و... به ارلانگن دعوت می شود و با عنوان "من دردمشترکم،مرا فریاد کن" سخنرانی می کند. مدتی بعد به ایران بر می گردد و شروع می کند به ترجمه "دن ارام" میخاییل شولوخف.

 

دو سال بعد میهمان مدعوسیرای ۹۰ می شود.مهره های گردنش را عمل می کند. چند شب شعر به نفع زلزله زدکان ایرانی و اوارگان کرد عراقی برگزار کرده، چندی بعد در یک مصاحبه بی تابیش را برای بازگشت به ایران اعلام می کند ، و بر می گردد. پس از این احمد شاملو چند جایزه بین المللی را از ان خود می کند و حتی تا مراحل نهایی دریافت جایزه نوبل ادبی پیش می رود.او در تمام این سال ها علاوه بر فعالیت های پر شمارش با بیماری دست به گریبان بود ،چندین بار در بیمارستان بستری و مورد جراحی قرار گرفت. اردیبهشت ۱۳۷۶ پزشکان مجبور می شوند پای راستش را قطع کنند. سه سال بعد می رسیم به همان چهارشنبه اخر تیر ماه و بیهوشی که به سراغش می اید تا شامگاه دوم مرداد که خاموش می شود....

 

 

 

 

۱.    شاعر

آهنگ های فراموش شده – آهن ها و احساس-شعر 23 – قطع نامه – هوای تازه – باغ آینه – لحظه ها و همیشه ها – آیدا در آینه – آیدا : درخت و خنجر و خاطره –ققنوس در باران – مرپیه های خاک – شکفتن در مه – ابراهیم در آتش – دشنه در دیس – ترانه های کوچک غربت – مدایح بی صله – در آستانه – حدیث بی قراری هامان – اشعار چاپ نشده .

 

۲.      روزنامه نگار

سخن نو – روزنه – خواندنی ها – آتش بار – بامشاد – آشنا – اطلاعات – بارو – خوشه – کیهان – کتاب هفته – ایران شهر –آیندگان – کتاب جمعه و . . .

 

۳.      مترجم

لورکا – مارگوت بیکل – لنگستون هیوز – اوکتاویو پاز – هایکو – غزل غزل های سلیمان – شازده کوچولو – دن آرام – پابرهنه ها – طلا در لجن – پسران مردی که قلبش را سنگ بود – لئون مورن ِ کشیش – زهر خند – همچون کوچه ای بی انتها ( اشعار دیگران ) –برزخ – قصه های بابام – دماغ – دست به دست – زنگار (خزه ) – بگذار سخن بگویم – افسانه های کوچک چینی – سربازی از یک دوران سپری شده – لب خند تلخ – مفت خورها – سی زیف و مرگ – درخت سیزدهم – 8149 – مرگ کسب و کار من است – نصف شب است دیگر ، دکتر شوایتزر – کیل کمش – عروسی خون – یرما – خانه برناردا آلبا – عیسا دیگر یهودا دیگر .

 

۴.      فرهنگ نویس

کتاب کوچه : جامع لغات ف اصطلاحات ، تعبیرات فارسی

 

۵.      آکادمی و تدریس

فرهنگستان زبان ایران (1350) – دانشگاه صنعتی شریف (1351) – دانشگاه بو علی ( 1355 ) – دانشگاه برکلی (1369) .

 

۶.      تصحیح متن

 

حافظ – خیام – نظامی – ابو سعید ابوالخیر – بابا طاهر .

۷.      مقاله نویس

از مهتابی به کوچه

 

۸.      قصه های کوتاه و سفرنامه

زن پشت در مفرعی – زیر خیمه گر گرفته شب – درها و دیوار بزرگ چین – سفر میمنت اثر ایالات متفرقه ء امریق .

 

۹.      ادبیات کودکان

 

پریا – دخترای ننه دریا –چی شد که دوستم داشتن – خروس زری پیرهن پری – بارون – یل و اژدها – ملکه سایه ها – دروازه بخت – هفت کلاغون .

 

۱۰.  دستور زبان ، رسم الخط ، مقولات فنی

 

دستور زبان فارسی

 

 

۱۱.  رادیو تلویزیون و سینما و تئاتر

فیلم نامه نویسی – دیالوگ نویسی – نگارش  آنتیگون – گفتار حمام گنج علی خان – مستند سیستان و بلوچستان – پاوه ، شهری از سنگ – آنا قلیچ داماد می شود – مشهد ، دو راهی دین و دنیا – حلوا برای زنده ها – تخت ابو نصر – اتو بیو گرافی میراث –برنامه های رادیویی برای کودکان و نوجوانان – تصحیح گفتار چندین فیلم پر فروش – تاثیر بر دیالوگ تئاتر مدرن ایران .

 

۱۲.  روشن فکر متعهد

قله روشن فکری و محور اصلی روشن فکران ایران – موضع گیری مسئولانه و حضور در جریانات روشن فکرانه – شرکت در جلسات ملی و جهانی – سخنرانی در دانشگاهها و در جمع روشنفکران از جمله : هاروارد ، ام. آی . تی . – بوستون – یو.سی.ال.ا. – انجمن قلم آمریکا – پرینستون – بزکلی – شیکاگو – راتگزز – دالاس – کالیفرنیای جنوبی – آستین – یوته بوری – خانه مردم سوئد – به دلایل سیاسی ، پیشنهاد دانشگاه کلمبیای نیویورک را برای کمک به تدوین کتاب کوچه نمی پذیرد – پیشنهاد دانشگاه پرینستون را نیز رد می کند – کانون نویسندگان ایران –مقالات متعدد در مورد تعهد هنر بویژه نقاشی و کاریکاتور .

 

۱۳- فعال سياسی

 

(۳-۱۳۲۱)شرکت در فعاليتهای سياسی در مناطق شمال کشور - در تهران دستگير و به زندان شوروی در رشت منتقل می شود .

 

(۵-۱۳۲۴)با آغاز حکومت پيشه وری و دموکرات ها با پدرش جلوی جوخه اتش قرار می گيرد .

 

(۴-۱۳۳۲)پس از فرارهای متعدد ،در چاپخانه روزنامه اطلاعات دستگير می شود .زندانی سياسی در زندان موقت شهربانی و زندان قصر.

 

۱۴.جوايز

 

جايزه <<آزادی بيان >>سازمان حقوق بشر نيويورک (۱۳۶۹)

 

جايزه استيگ داگرمن ، تحت عنوان <شعر شاملو قلب جهان را لمس می کند >>در تاريخ ۵ ژوئن ۱۹۹۹ سوئد . دعوت به هلند برای دريافت جايزه بنياد شاعران  همه ملت ها به نام << واژه ء آزادی >>....

 

 

 

دهانت را می بویند مبادا گفته باشی دوستت دارم

دلت را می پویند مبادا شعله ای در آن نهان باشد

دهانت را می بویند مبادا گفته باشی دوستت دارم

دلت را می پویند مبادا شعله ای در آن نهان باشد

روزگار غریبی ست نازنین

روزگار غریبی ست نازنین

و عشق را كنار تیرك راه بند تازیانه میزنند

عشق را در پستوی خانه نهان باید كرد

شوق را در پستوی خانه نهان باید كرد

روزگار غریبی ست نازنین

روزگار غریبی ست نازنین

و در این بن بست كج و پیچ سرما

آتش را به سوخت وار سرود و شعر فروزان میدارند

به اندیشیدن خطر مكن روزگار غریبی ست

آن كه بر در میكوبد شباهنگام به كشتن چراغ آمده است

نور را در پستوی خانه نهان باید كرد

دهانت را می بویند مبادا گفته باشی دوستت دارم

دلت را می پویند مبادا شعله ای بر آن نهان باشد

دهانت را می بویند مبادا گفته باشی دوستت دارم

دلت را می پویند مبادا شعله ای بر آن نهان باشد

روزگار غریبی ست نازنین

روزگار غریبی ست نازنین

نور را در پستوی خانه نهان باید كرد

عشق را در پستوی خانه نهان باید كرد

آنك قصابانند بر گذرگاه ها مستقر

با كنده و ساتوری خون آلود

و تبسم را بر لبها جراحی میكنند و ترانه را بر دهان

كباب قناری بر آتش سوسن و یاس

شوق را در پستوی خانه نهان باید كرد

ابلیس پیروز مست

سور عزای ما را بر سفره نشسته است

خدای را در پستوی خانه نهان باید كرد

خدای را در پستوی خانه نهان باید كرد