به وب نوشته های  "جوانان خفری" خوش آمدید

نام طلا  يا Gold از واژه لاتین  aurumبه معنای طلوع گرفته شده است.

کانی طلا گاهی به صورت خالص و یا همراه با سایر کانی ها

از جمله کوارتز و پیریت دیده میشود.

طلا در رسوبات پلاسری زیاد یافت می شود به علت :

1- چگالی بالا

 2- عدم واکنش پذیری 

3- پایداری بسیار زیاد در برابر هوا زدگی و فرسایش

کاربرد طلا در پزشکی

طلا فلزی گرانبها در پزشکی است

نداشتن اثر نامطلوب و مضر در بدن

سازگاری بالای زیستی    

قابلیت انعطاف پذیری مناسب

پایداری در برابر خوردگی

عدم واکنش شیمیایی با بدن 

کاربرد در پزشکی:

در اعمال جراحی  

 بیماری قلبی  

 در بیماری گوش وچشم 

 سرطان 

 آلزایمر

زخم معده و روده

کاربرد طلا در درمان سرطان 

شیمی درمانی یکی از درمانهای متداول در درمان اغلب سرطان ها می باشد.از دسته داروهایی که به صورت گسترده در درمان تعداد زیادی از سرطان استفاده می شود گروه پلاتینیوم ها می باشد که سردسته آن ها داروهای سیس پلاتین است.

کشف خصوصیات ضد سرطانی سیس پلاتین به سال 1965 بر می گردد که توجه به خاصیت ضد توموری ترکیبات فلزی منجر شد. به خاطر اثرات ضد سرطانی زیاد مشاهده شده برای سیس پلاتین، پیشنهاد شد که ترکیبات فلزی دیگر حداقل در اصل بایستی در داروهای ضد سرطانی به کار روند. از آنجایی که طلای (III) و پلاتین (׀׀) هم توان وهم ساختارند، کمپلکسهای طلای (III) مسطح مربعی به عنوان کاندیدای مناسب برای آزمایشهای بیولوژیکی ظاهر شدند. در قرن پیش فعالیتهای دارویی ترکیبات طلا به تدریج آشکار شد، شروع آن به وسیله کشف K[Au(CN)₂] برای معالجه مرض سل  بود.

با وجود کم بودن تعداد ترکیبات طلا (׀׀׀) پایدار در طی 90 سال اخیر به این ترکیبات توجه بیشتری شد. برای مثال یک سری ترکیبات DAMP طلای (׀׀׀) توسط باکلی تهیه شد و مورد بررسی قرار گرفتند. (DAMP=O-C₆H₄CH₂NMe₂)                  

 بعد از آن کمپلکس های طلای مسطح مربعی با لیگاندهای متفاوت به منظور بالا بردن پایداری کمپلکس های با مرکزیت طلای(׀׀׀) تهیه شدند، لیگاندهای چند دندانه ای نظیر پلی آمین ها، سیکلام (Cyclam)، ترپیریدین  و فنانترولین به کار برده شدند.

رفتار محلول این ترکیبات از طریق متدهای شیمی فیزیکی متفاوت شامل اسپکتروسکوپی جذب، اسپکتروسکوپی جرمی ESI و اندازه گیری های پتانسیومتری کلرید گزین مشاهده و بررسی کردند.

 یک سری جدید از ترکیبات طلای (׀׀׀)، دارای پتانسیل ضد سرطان هستند، برای مثال مشتقات فنیل پیریدین طلای (׀׀׀) ، [Au(PPy)Cl₂] تشکیل یک حلقه کی لیت 5عضوی با لیگاند دو دندانه ای PPy یک ترکیب مرجع برای این گروه است.

فان و رانفورد با الهام از [Au(PPy)Cl₂] ، یک تعداد کمپلکس شامل لیگاندهای کربوکسیکلات به جای کلرید را تهیه و بررسی کردند، تا قابلیت انحلال در محیط آبی را افزایش دهند.

 تعیین ساختار  پراش اشعه ایکس

همه این کمپلکس ها ، به منظور بررسی خصوصیت سمی بودنشان، در شرایط ویترو(آزمایشگاهی)، در برابر سرطان خون انسانی MOLT.4  وتومور موش C2C12  آزمایش شدند.

طلای(׀׀׀)، تحت شرایط فیزیولیژیکی ناپایدار است چون دستخوش کاهش به طلای کلوئیدی می شود.لیگاند پورفیرین یون طلای (׀׀׀) را پایدار می کند. 

[Au(TPP)]⁺ به عنوان یک کاتیون مسطح لیپوفیلیک(چربی دوست) تثبیت کننده برای ساخت اهداف بیولوژیکی در واکنش های غیر کوالانسی عمل می کند.

ترکیبات بی پیریدیل طلای (׀׀׀)

   [Au(bipy)(OH)₂][PF₆]

  [Au(bipy-H)(OH)][PF6]

پورفیرین طلای (׀׀׀)

     [Au(lll)(P-Y-TPP)]Cl   

  Y=H, Me, OMe, Br, Cl 

ترکیبات دو هسته ای طلای (׀׀׀) 

از ترکیب دو یا چند قسمت های مولکولی تک فلزی به دست آمدند. که در آن واکنش پذیری ویژه هر مرکز فلز بیشتر به

وسیله برهمکنش آن با مرکز فلزی نزدیکتر کنترل می شود

مکانیسم عمل: 

ارزیابی سمی بودن در شرایط آزمایشگاهی ، یک ضابطه مهم برای آزمایش های بیولوژیکی است.

ارزیابی سمیت ترکیبات به وسیله تجزیه واکنش های آن ها در تعدادی از فرایندهای سلولی مناسب بالقوه نظیر آسیب مستقیم DNA، تغییر سیکل سلول، اثرات میتوکندری و نظایر اینهاست.

کمپلکس های طلای (׀׀׀) [Au(dien)Cl]Cl₂ و [Au(Phen)Cl₂]Cl آسیب زیادی به DNA رشته ای وارد می کند و باعث مرگ سلول سرطانی می شود.
برخی ترکیبات طلای (׀׀׀) از فعالیت آنزیمی به نام سلنو آنزیم تیوردوکسین ردکتاز (TrxR) جلوگیری می کنند. وظیفه این آنزیم محافظت از سلول در برابر اکسایش می باشد.

ارجحیت ترکیبات طلای (׀׀׀) بر سیس پلاتین:         

سیس پلاتین علاوه بر اثر روی سلول های سرطانی، باعث آسیب سلول های طبیعی نیز می شود که باعث بروز عوارضی از قبیل تهوع و استفراغ ، نفروتوکسیسیتی، نورپارتی می شود.

عوارض دیگر  Cisپلاتین :

کاهش شنوایی

 آسیب سلول های حسی از جمله اختلالات چشایی و بویایی

 مسمومیت کلیوی (Nephrotoxicity)

 مسمومیت عصبی گوش (Ototoxicity)

 تضعیف استخوان

مسمومیت گوارشی

نانو ذرات طلا در درمان سرطان:

 دانشمندان به کمک شیوه جدید خود نانو ذرات طلا را با ابعاد یک ده هزارم میلیمتر به داخل جریان خون تزریق می کنند. این ذرات به تدریج در مناطق شکل گیری تومورها متمرکز شده و به درون منافذ رگهای خونی تومورهای در حال رشد نفوذ می کنند. نور در طول موج مادون قرمز می تواند در پوست بدن نفوذ کرده و با تابش بر روی این ذرات، نور به انرژی حرارتی تبدیل شود. این انرژی حرارت نانوذرات را افزایش داده و باعث نابودی سلولهای سرطانی خواهد شد.

کاربرد طلا در دندان پزشکی     

کاربرد طلا در دندان پزشکی به سازش پذیری بالا، انعطاف پذیری خوب و پایداری در برابر خوردگی شیمیایی بر می گردد.

مزایای طلا و کاربرد آن در دندان پزشکی:             

1- ماده با عمر زیاد

2- شکل پذیر بوده و به راحتی به شکل دلخواه در می آید.

3- طلا دارای سختی در حدود مینای دندان است و به طور مناسب دندان را می پوشاند.

4- طلا شکننده نبوده و خرد نمی شود.

5- طلا سازگار با محیط زیست و غیر سمی می باشد.

6- روکش بر روی دندان هرگز تیره نشده و نیازی به جرم گیری ندارد ودچار فرسودگی نمی شود.

7- با همان نرخ رشد مینای دندان منبسط می شود.

طلا در دندان پز شکی به اشکال زیر به کار می رود:

فلز خالص(به اشکال ورقه ای، پودر و یا رشته ای)

آلیاژ شکل گرفته (به اشکال سیم ها و صفحات)

آلیاژ جهت قالب گیری

ماده پر کننده تهیه شده از آلیاژ طلا

معایب طلا  در دندان پزشکی:           

1- طلا بسیار گران است.

2- هادی بسیار مناسب حرارت

3-رنگ زرد طلا ممکن است بر زیبایی اثر نامطلوب داشته باشد.

4-طلا به ساختار دندان متصل نمی شود و هر زمان ممکن است جدا شود.

5- ممکن است با قطب های الکتریکی بدن برهمکنش دهد.

دیگر کاربرد های طلا

 دماسنج  

  لیزر 

  ابزار جراحی

علی رغم مصارف عمده پزشکی طلا نسبت به میزان تولید آن در جهان ، سهم نا چیزی از آن به مصارف دارویی ، بهداشتی و پزشکی اختصاص یافته است . کشورهای پیشرفته ای چون آمریکا ، آلمان و انگلستان سعی شان بر این است که از مصارف غیر ضروری طلا چون ساخت زیور آلات و اشیاء زینتی کاسته و به مصارف صنعتی به ویژه الکترونیک و پزشکی بیفزایند و از آنجا که اکتشاف و استخراج طلا در کشورمان بخش نا چیزی را به خود اختصاص می دهد وجود مدیریت مصرف در راستای اولویت کاربردهای طلا امری لازم به نظر می رسد .